اسباب کشی در مدار زمین
بهمن۱۷

اسباب کشی در مدار زمین

در روز ۱۳مارس ۱۹۸۶ سفینه «سایوز تی-۱۵» با دو فضانورد به نام های «ولادیمیر سالاویف» و «لئونید کیزیم» راهی مدار زمین شد. «سایوز تی-۱۵» به آزمایشگاه مداری «میر» پیوست و فضانوردان راه اندازی و بررسی سامانه های ایستگاه مداری را آغاز کردند. در ۵ مه، سالاویف و کیزیم به ناو «سایوز تی-۱۵» رفته سفینه خود را از میر جدا کرده و راهی ایستگاه مداری «سالوت-۷» شدند و یک روز بعد به آن پیوستند. اقامت آنها در این ایستگاه، حدود پنجاه روز طول کشید و طی آن فضانوردان به چند آزمایش علمی دست زدند که از جمله می توان به یک راهپیمایی ۵ ساعته و  بررسی بازوی مکانیکی ویژه اشاره کرد که از اجزای مهم برنامه فضایی آینده شوروی بود. روز ۲۵ ژوئن کیزیم و سالاویف پس از برداشتن بخشی از وسایل و تجهیزات سالوت -۷، این ایستگاه را به سوی میر ترک کردند. مأموریت آنها ۲۵ روز دیگر در میر ادامه داشت و سرانجام روز ۱۶ ژوئیه با فرود سایوز تی-۱۵ در قزاقستان به پایان رسید. به این ترتیب آنها نخستین فضانوردانی بودند که در دو ایستگاه فضایی فعالیت داشتند، از یک ایستگاه به ایستگاه دیگر سفر  و در مدار زمین اسباب کشی کردند. منبع...

بیشتر بخوانید
سفرهای فضایی باعث پیری بدن انسان می‌شود
بهمن۱۷

سفرهای فضایی باعث پیری بدن انسان می‌شود

دانشمندان فرانسوی مدعی شده‌اند که سفرهای فضایی می‌تواند با تسریع فرآیند پیر شدن سیستم ایمنی مرتبط باشد. گفته می‌شود که پروازهای فضایی طولانی‌مدت تاثیرات مضر بر روی بدن انسان مانند کاهش عضلات و استخوان‌ها دارد. اما اکنون بنظر می‌رسد که در ماموریت‌های انسانی به مریخ همچنین باید روش‌هایی برای مقابله با تاثیرات منفی بر روی سیستم ایمنی به منظور سالم و متناسب نگهداشتن فضانوردان در نظر گرفته شود. این پژوهش توسط چندین موسسه فرانسوی از جمله دانشگاه لورین در واندور لنانسی انجام شده است. محققان از یک مدل زمینی موسوم به باربرداری اندام حرکتی تحتانی (HU) استفاده کردند که برخی تاثیرات سفر فضایی را بر روی موشها شبیه سازی می‌کرد. این روش شامل معلق نگهداشتن پاهای عقبی موشها در هوا و روی زمین نگه داشتن پاهای جلویی آن‌ها بود. در این پژوهش گروههای سه تایی از موشها به منظور آزمایش تاثیرات ریزگرانش برای سه، شش، 13 و 21 روز در هوا معلق نگهداشته و پس از هر آزمایش کشته شدند. محققان پارامترهای استخوان و فراوانی سلولهای سازنده لنفوسیت‌های B در مغز استخوان موشهای جوان، پیر و موشهایی که تحت آزمایش HU قرار گرفته بودند را بررسی کردند. لنفوسیت‌های B که سلول‌های B نیز خوانده می‌شوند، یکی از بخشهای اصلی سیستم ایمنی انسان محسوب می‌شوند. محققان دریافتند که موشها در شرایط گرانش پائین، تغییراتی را در تولید لنفوسیت‌های B در مغز استخوان تجربه کردند که مشابه شرایط مشاهده شده در موشهای پیری است که در زمین زندگی کرده‌اند. آثار مشابه ممکن است در انسان نیز مشاهده شود. اگرچه تاثیرات سفرهای فضایی بر روی سیستم ایمنی انسان پیش از این شناخته شده بود، این پژوهش برای اولین بار نشان می‌دهد که روش زمینی HU می‌تواند در درک بهتر آن کارساز باشد. به گفته دانشمندان، این مدل می‌تواند همچنین برای آزمایش یا تولید مولکول‌ها و ترکیباتی استفاده شود که می‌توانند واکنش ایمنی در فضانوردان را ارتقا ببخشند. در ماه مارس امسال، اسکات کلی از ناسا و میخائیل کورنینکو از روسیه اولین ماموریت یکساله فضایی خود را بر روی ایستگاه فضایی بین‌المللی آغاز خواهند کرد. این ماموریت برای مشاهده چگونگی سازگاری فضانوردان با اقامت طولانی مدت در فضا طراحی شده است. پیش از این فضانوردان حداکثر شش ماه در ایستگاه فضایی باقی می‌ماندند. در این ماموریت، آزمایشاتی برای بررسی تاثیر سفرهای فضایی طولانی‌مدت بر روی سیستم ایمنی و همچنین سایر جنبه‌های زیستی انسان مانند شیمی بدن و قلب انجام خواهد شد. اگرچه این سفر رکوردشکن محسوب نمی‌شود. پیش از این والری پولیاکوف روسی از سال 1994 تا 1995 به مدت 437 روز در ایستگاه فضایی میر اقامت کرده بود، اما ماموریت جدید به ارائه اطلاعات ارزشمندی برای ماموریت‌های برنامه‌ریزی شده به مریخ که در دهه 2030 رخ خواهند داد، می‌پردازد. نتایج این پژوهش...

بیشتر بخوانید
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
بهمن۱۶

چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟

تحقیقات جدید دانشمندان استرالیایی نشان داده که برخی کهکشان‌ها به دلیل از دست دادن زودهنگام گاز مورد نیاز برای ایجاد ستاره‌های جدید، جوانمرگ می‌شوند. به گفته فیزیکدانان نجومی دانشگاه غرب استرالیا، دو گونه اصلی کهکشان وجود دارد: کهکشان‌های «آبی» که هنوز فعالانه به کار ستاره‌سازی مشغولند و کهکشان‌های «قرمز» که از رشد بازمانده‌اند. بیشتر کهکشان‌ها به آرامی پس از دو میلیارد سال یا بیشتر از حالت آبی به قرمز گذر می‌کنند اما برخی گذرها بطور ناگهانی و کمی پس از یک میلیارد سال رخ می‌دهند که از نظر کیهانی بسیار جوان محسوب می‌شود. دانشمندان برای نخستین بار چهار کهکشان را در آستانه پایان شکل‌گیری ستارگان در آن‌ها مورد بررسی قرار دادند که هر کدام در مرحله متفاوتی از گذر قرار داشتند. یافته‌های دانشمندان نشان داد، کهکشان‌هایی که به پایان مرحله ستاره‌سازی خود می‌رسند، بیشتر گاز خود را از دست می‌دهند. هنوز مشخص نیست که چرا این گاز از کهکشان خارج می‌شود. یکی از احتمالات می‌تواند بلعیده شدن آن توسط سیاهچاله غول‌پیکر کهکشان یا کشیده‌شدن آن در کهکشان همسایه باشد. این پژوهش در مجله Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.   منبع...

بیشتر بخوانید
نوری از گذشتۀ کیهان!
بهمن۱۵

نوری از گذشتۀ کیهان!

زمانی که به آسمان شب نگاه می کنیم و به ستاره ها در عمق فضا خیره می شویم شاید به این نکته توجه نکنیم که چقدر این نور با ارزش است، چون از گذشته ی کیهان منتشر شده است! خوشبختانه برای جستجوی کهن ترین نور و شناسایی اجرام فضایی تلسکوپ های کنجکاوی مانند هابل، اسپیز، کوبه، دبلیو مپ، پلانک و … به فضا فرستاده شده و اطلاعات خوبی به بشر داده است. این تصویر که بر پایه ی داده های بدست آمده از ماهواره های کوبه، WMAP و پلانک تکمیل شده است، کهن ترین نور کیهان را نشان می دهد.     به گزارش بیگ بنگ، دانشمندان در سال ۱۹۸۹ تلسکوپ فضایی کوبه را به فضا پرتاب کردند، هدف آنها مطالعه ی اشعه مادون قرمز و مایکروویو از جهان اولیه بود که به تابش زمینه کیهانی معروف است، به گفته ی دانشمندان این تشعشعات پراکنده بقایایی از بیگ بنگ هستند، انفجاری یا واکنش زنجیره ای که باعث شکل گیری کیهان ما گردید. کوبه یک تلسکوپ خاص بود که با سه ابزار مهم برای ردیابی تشعشات بیگ بنگ در جو زمین مستقر شده بود. این سه ابزار هر کدام مسئولیت سنگین به دوش داشتند، یکی به مشاهده اشعه مادون قرمز می پرداخت، دومی به نقشه تابش مایکروویو و سومی طیف تابش پس زمینه کیهانی را اندازه گیری می کرد، همه با هم به ما کمک کردند تا دوران کودکی جهان را بهتر بشناسیم. ذهن های خلاقی مهندسی این تلسکوپ را انجام دادند، این تلسکوپ از پنل های خورشیدی برای جمع آوری نور خورشید و تجدید انرژی استفاده می کرد و هیدروژن مایع نیز از گرم شدن بی رویه آن جلوگیری می کرد، چون بررسی تشعشعات و گرما می توانست تلسکوپ را بیش از حد گرم کند و حتی از کار بیندازد. هر چند تلسکوپ کوبه در مقایسه با تلسکوپ های امروزی که بی نهایت حساس اند کمی قدیمی محسوب می شود، اما دانشمندان با استفاده از داده های آن توانستند نقشه هایی از سراسر آسمان تهیه کنند که در آن اشعه مادون قرمز و مایکروویو بخوبی مشخص بودند. طولی نکشید دانشمندان کشف کردند که تمامی تابش پس زمینه کیهانی از یک نوع نیست و چگونه ساختارهای اولیه کهکشانها شروع به شکل گیری کردند. کوبه شواهدی از بیگ بنگ را نشان داد و اطلاعات مهمی از منشاء کیهان در اختیار بشر گذاشت. این تصویر تابش پس زمینه کیهانی است که بر پایه ی داده های ماهواره WMAP بدست آمده و نوسانات دمایی کهن ترین نور کیهان را، درست ۳۸۰ هزار سال پس از بیگ بنگ نشان می دهد    در ادامه ی این اکتشافات در سال ۲۰۰۳ تلسکوپ فضایی wmap تصاویر جالب و شگفت انگیزی از این نور باستانی رونمایی کرد. تابش پس زمینه...

بیشتر بخوانید
کشف حلقه هایی عظیم به دور سیاره ای فرا خورشیدی
بهمن۱۵

کشف حلقه هایی عظیم به دور سیاره ای فرا خورشیدی

دانشمندان دانشگاه روچستر و دانشگاه لیدن در پژوهش‌های اخیر خود بر روی سیاره‌ای که در سال ۲۰۱۲ کشف شده بود، دریافتند این سیاره ۳۰ حلقه بسیار بزرگ شبیه به حلقه‌های سیاره زحل دارد.          تصویری هنری سیاره J1407b با حلقه های غول پیکر در اطرافش. اثر: ران میلر   بنابر این گزارش،ستاره شناسان با استفاده از تجزیه و تحلیل داده های جدید پروژه Superwasp(جستجوی میدان دید باز سیارات) که روی منظومه ی ستاره ای J1407 انجام شده بود، سیاره ای با ۳۰ حلقه ی بسیار بزرگ که حدود ۱۲۰ میلیون کیلومتر قطر دارد را مشاهده کردند. این سیاره به دور یک ستاره ی جوان که تقریبا در فاصله ۴۳۰ سال نوری از ما فاصله دارد در حال چرخش میباشد. حلقه های این سیاره ۲۰۰ برابر بزرگتر از حلقه های زحل است،   محققان دقیقا قادر به مشاهده سیستم حلقه‌ای این سیاره ی فرا خورشیدی نبودند اما توانستند با استفاده از شیوه مشابهی که برای تعیین مکان سیارات بیگانه با اندازه‌گیری متغییرهای نور ستارگان در زمان عبور سیارات از برابرشان مورد استفاده است، آنها را تشخیص دهند. این سیاره جرمی حدود ۴۰ برابر مشتری دارد و با حلقه هایی بسیار بزرگ یک سیاره ابر غول است که شباهت زیادی به سیاره زحل دارد. به گفته ی دانشمندان شکاف‌هایی که در میان حلقه‌ های این سیاره وجود دارد نشان دهنده ی وجود اقمار گوناگون در اطراف آن است. نتایج بیشتر این پژوهش در مجله اختر فیزیک منتشر شده است.      منبع...

بیشتر بخوانید
کشف ردپای همنوع‌خواری کهکشان‌ها توسط تلسکوپ هابل
بهمن۱۵

کشف ردپای همنوع‌خواری کهکشان‌ها توسط تلسکوپ هابل

تصاویر ارائه‌شده توسط هابل، کهکشانی را در فرآیند بلعیده‌شدن توسط کهکشان بزرگ‌تر مجاور به نمایش می‌گذارد. این که فضا از لحاظ نظری نامحدود است، به این معنا نیست که همه‌چیز در آن در جای خود قرار دارد، بلکه اجرام کوچک به اشیای ریز دیگر برخورد می‌کنند و در این میان، اجرامی نیز در مقیاس کهکشان به یکدیگر کوبیده می‌شوند. کهکشان مارپیچ NGC 7714 تقریبا 100 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد و اندکی بیش از آنچه باید به کهکشان NGC 7715 نزدیک شده است؛ زمانی بین 100 تا 200 میلیون سال پیش، این دو کهکشان به اندازه‌ای به یکدیگر نزدیک شدند که شروع به بلعیدن یکدیگر کردند. آن گونه که تصاویر هابل نشان می‌دهند، کهکشان NGC 7714 درحال بلعیدن کهکشان کوچکتر است. برخلاف یک کهکشان مارپیچ عادی، بازوهای NCG 7714 گسترده شده‌اند و یک هاله طلایی‌رنگ دودی از هسته آن گسترش یافته است. علاوه بر این، یک حلقه و دو مسیر طولانی متشکل از ستارگان به سمت NCG 7714 گسترش یافته‌اند و نوعی پل را بین دو کهکشان ایجاد کرده‌اند. این پل، ماده را از کهکشان NGC 7715 به کهکشان بزرگ‌تر منتقل می‌کند و مواد لازم جهت شکل‌گیری ستاره‌ در NGC 7714 را ارائه می‌دهد؛ بخش اعظم این فرآیند در هسته کهکشان بزرگ‌تر رخ می‌دهد، گرچه تمامی بخش‌های کهکشان در این عمل سهیم‌ هستند. تعداد زیادی از این ستارگان جدید، ستاره‌های «ولف-رایه» (Wolf-Rayet) هستند و این اجرام، زمانی که جوان و بزرگ هستند، هر یک دست‌کم 20 برابر خورشید جرم دارند. این دسته از ستارگان بسیار پرجرم و داغ هستند و دمای سطح آنها بین 29 هزار تا 199 هزار درجه سانتیگراد است؛ این ستارگان همچنین بسیار شفاف بوده و ‌ده‌ها هزار تا چندین میلیون بار درخشان‌تر از خورشید هستند و تقریبا بخش اعظم این نور خروجی، در طیف فرابنفش قرار دارد. ستاره‌های Wolf-Rayet در مرحله تکامل به ستارگان عظیم، جوانمرگ می‌شوند و گرچه این ستارگان بسیار داغ و شفاف هستند، به دلیل وجود بادهای خورشیدی بسیار قوی، با سرعت‌های صعودی (حدود یک میلیارد بار بیشتر از سرعت خورشید) جرمشان را از دست می‌دهند. به دلیل این شکل‌گیری ستاره‌ای در NGC 7714، این جرم کیهانی به عنوان کهکشان انفجار ستاره‌ای Wolf-Rayet گروهبندی می‌شود. منبع...

بیشتر بخوانید