کشف ردپای همنوع‌خواری کهکشان‌ها توسط تلسکوپ هابل
بهمن۱۵

کشف ردپای همنوع‌خواری کهکشان‌ها توسط تلسکوپ هابل

تصاویر ارائه‌شده توسط هابل، کهکشانی را در فرآیند بلعیده‌شدن توسط کهکشان بزرگ‌تر مجاور به نمایش می‌گذارد. این که فضا از لحاظ نظری نامحدود است، به این معنا نیست که همه‌چیز در آن در جای خود قرار دارد، بلکه اجرام کوچک به اشیای ریز دیگر برخورد می‌کنند و در این میان، اجرامی نیز در مقیاس کهکشان به یکدیگر کوبیده می‌شوند. کهکشان مارپیچ NGC 7714 تقریبا 100 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد و اندکی بیش از آنچه باید به کهکشان NGC 7715 نزدیک شده است؛ زمانی بین 100 تا 200 میلیون سال پیش، این دو کهکشان به اندازه‌ای به یکدیگر نزدیک شدند که شروع به بلعیدن یکدیگر کردند. آن گونه که تصاویر هابل نشان می‌دهند، کهکشان NGC 7714 درحال بلعیدن کهکشان کوچکتر است. برخلاف یک کهکشان مارپیچ عادی، بازوهای NCG 7714 گسترده شده‌اند و یک هاله طلایی‌رنگ دودی از هسته آن گسترش یافته است. علاوه بر این، یک حلقه و دو مسیر طولانی متشکل از ستارگان به سمت NCG 7714 گسترش یافته‌اند و نوعی پل را بین دو کهکشان ایجاد کرده‌اند. این پل، ماده را از کهکشان NGC 7715 به کهکشان بزرگ‌تر منتقل می‌کند و مواد لازم جهت شکل‌گیری ستاره‌ در NGC 7714 را ارائه می‌دهد؛ بخش اعظم این فرآیند در هسته کهکشان بزرگ‌تر رخ می‌دهد، گرچه تمامی بخش‌های کهکشان در این عمل سهیم‌ هستند. تعداد زیادی از این ستارگان جدید، ستاره‌های «ولف-رایه» (Wolf-Rayet) هستند و این اجرام، زمانی که جوان و بزرگ هستند، هر یک دست‌کم 20 برابر خورشید جرم دارند. این دسته از ستارگان بسیار پرجرم و داغ هستند و دمای سطح آنها بین 29 هزار تا 199 هزار درجه سانتیگراد است؛ این ستارگان همچنین بسیار شفاف بوده و ‌ده‌ها هزار تا چندین میلیون بار درخشان‌تر از خورشید هستند و تقریبا بخش اعظم این نور خروجی، در طیف فرابنفش قرار دارد. ستاره‌های Wolf-Rayet در مرحله تکامل به ستارگان عظیم، جوانمرگ می‌شوند و گرچه این ستارگان بسیار داغ و شفاف هستند، به دلیل وجود بادهای خورشیدی بسیار قوی، با سرعت‌های صعودی (حدود یک میلیارد بار بیشتر از سرعت خورشید) جرمشان را از دست می‌دهند. به دلیل این شکل‌گیری ستاره‌ای در NGC 7714، این جرم کیهانی به عنوان کهکشان انفجار ستاره‌ای Wolf-Rayet گروهبندی می‌شود. منبع...

بیشتر بخوانید
بهترین تصویر یک فضاپیما از سیاره کوتوله
دی۱۵

بهترین تصویر یک فضاپیما از سیاره کوتوله

فضاپیمای «داون» (Dawn) تصویری از بزرگ‌ترین سیاره کوتوله موجود در کمربند اصلی سیارک‌ها را مخابره کرده که از فاصله 1.2 میلیون کیلومتری گرفته شده است. این بهترین تصویر فضاپیمای مزبور از سیاره کوتوله Ceres به شمار می‌آید. سامانه «داون» اکنون در مسیر خود به سمت این شیء کیهانی است و به گفته دانشمندان آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در کالیفرنیا، این سیستم به زودی راز و رمزهایی که Ceres از ابتدای منظومه شمسی در سینه خود پنهان کرده را فاش می‌کند. «داون» در مدار Ceres گیر افتاده و نخستین دیدار از یک سیاره کوتوله را رقم خواهد زد. این در حالی است که تا به امروز، بهترین تصاویر از چنین جسم آسمانی از تسکوپ فضایی هابل به دست می‌آمد. با این حال، در اوایل 2015، «داون» تصاویری از این جرم کیهانی را با تفکیک‌پذیری بسیار بالاتر ارائه خواهد داد. این سامانه از زمان پرتابش در سال 2007 با پروتو ،‌سیاره عظیم «وستا» دیدار کرده که اکنون در فاصله 168 میلیون کیلومتری از Ceres قرار گرفته است. فاصله بین وستا و Ceres بسیار بزرگ‌تر از فاصله بین زمین و خورشید است و فضاپیمای داون در طول 14 ماه مدارگردی‌اش حول وستا، جزئیات علمی بی‌سابقه‌ای از آن را ارائه داد. این جزئیات شامل تصاویری از سطح مملو از دهانه برخورد و سرنخ‌های مهم درباره تاریخ جغرافیایی آن است. وستا و Ceres دو شیء عظیم مهم در کمربند اصلی سیارک‌ها به شمار می‌آید. در تصویر جدید، سیاره کوتوله Ceres تقریبا به اندازه زمان شفافیت گاه‌به‌گاهی زهره نسبت به زمین، شفاف است و قطر این جرم کیهانی حدود 950 کیلومتر گزارش شده است. ماموریت «داون» توسط آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا مدیریت می‌شود. منبع...

بیشتر بخوانید
دورترین کهکشان عالم از نگاه تلسکوپ فضایی هابل
فروردین۲۰

دورترین کهکشان عالم از نگاه تلسکوپ فضایی هابل

اخترشناسان با ترکیب اطلاعات تلسکوپ‌های هابل و کک، دورترین کهکشان شناخته‌شده را در فاصله 13.1 میلیارد سال‌نوری و زمانی که عالم 700 میلیون سال عمر داشت، شناسایی کرده‌اند. این کهکشان که با نام z8_GND_5296 شناخته می‌شود، نخستین بار در پروژه نقشه‌برداری کندلز متعلق به تلسکوپ فضایی هابل شناسایی شد و اخترشناسان دانشگاه تگزاس – آستین از میان یکصدهزار کهکشان مشاهده‌شده در این نقشه‌برداری، آن را برای مطالعه بیشتر با تلسکوپ 10 متری کک1 در موناکی هاوایی انتخاب کردند پرتوهای دریافتی از این جسم دارای طول‌موج بسیار بلند و در محدوده نور فروسرخ بودند و این نشان‌دهنده آن بود که این جسم به خاطر فاصله بسیار دور و انبساط عالم، دچار انتقال به سرخ شدیدی شده است. اخترشناسان توانستند مقدار این انتقال به سرخ را 7.51 اندازه‌گیری و فاصله آن را از زمین 13.1 میلیارد سال‌نوری تعیین کنند. ( هر سال نوری فاصله‌ای است که نور با سرعت 300هزار کیلومتر بر ثانیه در مدت یک سال طی می‎کند که مقدار آن حدود ده‌هزار میلیارد کیلومتر است). با توجه به آن‌که عمر عالم 13.8 میلیارد سال تخمین زده می‌شود، تصویر این کهکشان مربوط به زمانی است که عالم 700 میلیون سال عمر داشته و فقط 5درصد از سیر تحول خود را پیموده بود. به عبارت دیگر، این تصویر مربوط به مراحل اولیه شکل‌گیری یکی از نخستین کهکشان‌های عالم است و به همین دلیل، بررسی دقیق آن برای اخترشناسان بسیار اهمیت دارد....

بیشتر بخوانید