کشف حلقه هایی عظیم به دور سیاره ای فرا خورشیدی
بهمن۱۵

کشف حلقه هایی عظیم به دور سیاره ای فرا خورشیدی

دانشمندان دانشگاه روچستر و دانشگاه لیدن در پژوهش‌های اخیر خود بر روی سیاره‌ای که در سال ۲۰۱۲ کشف شده بود، دریافتند این سیاره ۳۰ حلقه بسیار بزرگ شبیه به حلقه‌های سیاره زحل دارد.          تصویری هنری سیاره J1407b با حلقه های غول پیکر در اطرافش. اثر: ران میلر   بنابر این گزارش،ستاره شناسان با استفاده از تجزیه و تحلیل داده های جدید پروژه Superwasp(جستجوی میدان دید باز سیارات) که روی منظومه ی ستاره ای J1407 انجام شده بود، سیاره ای با ۳۰ حلقه ی بسیار بزرگ که حدود ۱۲۰ میلیون کیلومتر قطر دارد را مشاهده کردند. این سیاره به دور یک ستاره ی جوان که تقریبا در فاصله ۴۳۰ سال نوری از ما فاصله دارد در حال چرخش میباشد. حلقه های این سیاره ۲۰۰ برابر بزرگتر از حلقه های زحل است،   محققان دقیقا قادر به مشاهده سیستم حلقه‌ای این سیاره ی فرا خورشیدی نبودند اما توانستند با استفاده از شیوه مشابهی که برای تعیین مکان سیارات بیگانه با اندازه‌گیری متغییرهای نور ستارگان در زمان عبور سیارات از برابرشان مورد استفاده است، آنها را تشخیص دهند. این سیاره جرمی حدود ۴۰ برابر مشتری دارد و با حلقه هایی بسیار بزرگ یک سیاره ابر غول است که شباهت زیادی به سیاره زحل دارد. به گفته ی دانشمندان شکاف‌هایی که در میان حلقه‌ های این سیاره وجود دارد نشان دهنده ی وجود اقمار گوناگون در اطراف آن است. نتایج بیشتر این پژوهش در مجله اختر فیزیک منتشر شده است.      منبع...

بیشتر بخوانید
با مهمترین سیارات بیگانه کشف شده در 2014 آشنا شوید
بهمن۰۳

با مهمترین سیارات بیگانه کشف شده در 2014 آشنا شوید

در یکسال گذشته در حوزه کشف سیارات بیگانه، موفقیت‌های چشمگیری حاصل شد و تا پایان سال 2014 نزدیک به دو هزار سیاره فراخورشیدی شناسایی شدند. در این گزارش مهمترین کشفیات در حوزه سیارات بیگانه در سال 2014 را مرور می‌کنیم. کشف سیاره‌ای به اندازه زمین دانشمندان با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی کپلر، برای نخستین‌بار سیاره فراخورشیدی به اندازه زمین به نام Kepler-186f را کشف کردند. سیاره جدید فقط 1.11 برابر اندازه زمین است و سال آن 130 روز بطول می‌انجامد؛ این سیاره در ناحیه زیست‌پذیر و قابل سکونت ستاره میزبان واقع شده است؛ ستاره Kepler-186 یک کوتوله سرخ‌ است که در فاصله 490 سال نوری از زمین قرار دارد. منطقه قابل سکونت در همسایگی سیاره Kepler-186f تنها سیاره کشف شده با قابلیت میزبانی از حیات نبود؛ سیاره Gliese832c نیز در منطقه قابل سکونت ستاره میزبان واقع شده است. این سیاره در فاصله 16 سال نوری از زمین واقع شده و در مدار یک کوتوله سرخ در حال چرخش است. کشف 715 سیاره فراخورشیدی جدید محققان برنامه کپلر در ماه فوریه از کشف 715 سیاره فراخورشیدی جدید خبر دادند که 90 درصد آنها کوچکتر از نپتون هستند و چهار سیاره در منطقه قابل سکونت ستاره میزبان واقع شده‌اند و اندازه‌ آنها 2.5 برابر زمین است. کشف گوزیلای آسمانی سیاره غول‌پیکر Kepler-10c در فاصله 560 سال نوری از زمین کشف شد؛ جرم این سیاره ملقب به «مگا زمین» حدود 17 برابر زمین است. ستاره والد سیاره Kepler-10c در صورت فلکی اژدها واقع شده و طول سال این سیاره 45 روز است؛ همسایه غیرعادی این سیاره به نام Kepler-10b نوعی سیاره مذاب داغ است که سه برابر سنگین‌تر از زمین بوده و هر 20 ساعت یک بار بدور ستاره میزبان می‌چرخد. کوتوله‌های گازی پس از بررسی 600 سیاره فراخورشید تازه کشف شده، محققان دریافتند که سیارات با اندازه کمتر از 1.7 برابر اندازه زمین احتمالا سنگی هستند و سیارات با اندازه 3.9 بیشتر از اندازه زمین احتمالا گازی هستند. کشف نخستین قمر فراخورشیدی اطراف سیاره بیگانه برای نخستین‌بار، دانشمندان قمری فراخورشیدی موسوم به MOA-2011-BLG-262 را شناسایی کردند که حول یک سیاره بیگانه در خارج از منظومه شمسی می‌چرخد. اخترشناسان یک جفت جسم دوردست را رصد کردند که می‌توانند یک سیاره بیگانه مشتری‌مانند و یک قمر فراخورشیدی صخره‌ای باشند که آزادانه در فضا حرکت می‌کند، یا این که شامل یک ستاره کوچک کم‌نور باشد که این ستاره، خود میزبان سیاره‌ای با جرم 18 برابر زمین است. کشف اولین سیاره فراخورشیدی در مأموریت جدید کپلر تلسکوپ فضایی کپلر با کشف ابرزمینی در فاصله 180 سال نوری، مجددا ماموریت خود برای شکار سیاره‌های فراخورشیدی را از سر گرفت. سیاره جدید HIP 116454b نامگذاری شده و از قطری 2.5 برابر زمین برخوردار است. این سیاره...

بیشتر بخوانید
شناسایی بادهای سریع و گسترش یابنده، در قلب کهکشان راه شیری
دی۲۴

شناسایی بادهای سریع و گسترش یابنده، در قلب کهکشان راه شیری

محققان ناسا به تازگی دریافتند قلب کهکشان راه شیری دو میلیون سال پیش، نوعی انفجار عظیم را تجربه کرده که گازها و مواد دیگر را با سرعت دو میلیون مایل در ساعت به بیرون پرتاب کرده است. نقشه هابل از سرعت و ترکیب این گرد و غبار مرموز که در کهکشان ما در حال گسترش است. -بنا براین گزارش،دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل ابرهای گازی حاصل از این انفجار را مشاهده کردند که در فاصله ۳۰ هزار سال نوری از بالا و پایین صفحه کهکشان راه شیری در حرکت‌ اند. این ساختار‌های عظیم پنج سال پیش و به عنوان جرقه اشعه گاما در مرکز کهکشان راه شیری کشف شدند. محققان از آن زمان تاکنون در حال بررسی این ویژگی‌های حباب مانند با استفاده از اشعه‌های ایکس و امواج رادیویی بوده‌اند. آنها در حال حاضر به دنبال محاسبه جرم ماده‌ انفجاری هستند که از کهکشان راه شیری به بیرون ساطع شده و انجام این کار به تعیین عامل این انفجار کمک می‌کند. ستاره شناسان دو منشأ احتمالی را برای این لوب‌های دو قطبی پیشنهاد داده‌اند: آ‌نها یا در اثر طوفان آتشین ناشی از تولد یک ستاره در کهکشان راه شیری و یا از انفجار سیاهچاله فوق‌عظیم در مرکز آن به وجود آمده‌اند. گرچه محققان بادهای گازی را مشاهده کرده‌اند که از جریان‌های ذرات‌ باردار تشکیل شده‌اند و از هسته‌های دیگر کهکشان‌ها به بیرون ساطع می‌شوند، نمایی بی‌نظیر و نزدیک از این آتش‌بازی‌های کهکشان راه شیری را شکار کرده‌اند. «آندرو فاکس» از «موسسه علم تلسکوپ فضایی» در بالتیمور مریلند و رهبر ارشد این پروژه، در این رابطه گفت: زمانی که محققان مرکزهای کهکشان‌های دیگر را مشاهده می‌کنند، چنین جریاناتی بسیار کوچک‌تر به نظر می‌رسند زیرا این کهکشان‌ها بسیار دور هستند اما ابرهایی که در این پروژه بررسی شده‌اند، ۲۵ هزار سال نوری از زمین فاصله دارند و در کهکشان راه شیری قرار دارند. جزئیات این دستاورد نجومی در The Astrophysical Journal Letters قابل‌ مشاهده است. منبع...

بیشتر بخوانید
کشف تاریخچه خشونت‌آمیز کهکشان آندرومدا
دی۲۲

کشف تاریخچه خشونت‌آمیز کهکشان آندرومدا

دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سانتاکروز به تازگی موفق به شناسایی تاریخچه خشونت‌آمیز کهکشان آندرومدا شده‌اند. کهکشان‌های راه شیری و آندرومدا مجموعه‌های مارپیچی از ستارگان با ساختارهای مشابه هستند؛ این دو جرم کیهانی تقریبا همسان هستند؛ با این تفاوت که بزرگی آندرومدا دو برابر راه شیری است. با این حال، تحقیق جدید درباره حرکات ستارگان کهکشان آندرومدا نشان می‌دهد این کهکشان در مقایسه با تاریخچه نسبتا آرام راه شیری، گذشته مملو از خشونتی داشته است. ستاره‌های آندرومدا بسیار نامنظم‌تر از ستاره‌های کهکشان راه شیری آرایش شده‌اند و این موضوع احتمالا در نتیجه برخورد و ادغام‌ آن با کهکشان‌های کوچک‌تر رخ داده است. تصور می‌شود چنین تاریخ خشنی برای کهکشان‌های مارپیچ عظیم امری معمول باشد و 70 درصد آن‌ها دست کم در 10 هزار سال گذشته خشونتی از این دست را تجربه کرده‌ باشند. پروفسور «پوراگرا گوهاتاکورتا» از دانشگاه کالیفرنیا در سانتاکروز و رهبر ارشد این پروژه، در تحقیقاتش از مشاهده داده‌های «رصدخانه کک» در هاوایی بهره برد. وی و همکارانش دریافتند جوان‌ترین ستارگان آندرومدا در حالت نسبتا منظمی حول مرکز کهکشان آرایش شده‌اند در حالی که ستارگان مسن‌تر در حرکتی بسیار نامنظم به سر می‌برند. این محققان به تازگی به دقیق‌ترین و بزرگ‌ترین تصویر از آندرومدا دست یافته‌اند. این تصویر بیش از 100 میلیون ستاره و هزاران خوشه ستاره‌ای را نشان می‌دهد که در بخشی از دیسک آندرومدا و در ناحیه 40 هزار سال نوری پخش شده‌اند. این نما یک سوم از آندرومدا را به نمایش می‌گذارد و نشان می‌دهد این کهکشان حدود دو میلیارد سال پیش با کهکشان دیگری برخورد کرده است. گفته می‌شود این برخورد احتمالا تصادف عظیمی در تاریخ کهکشان آندرومدا بوده است. کهکشان‌های راه شیری و آندرومدا 2.5 میلیون سال نوری از هم فاصله دارند و دو عضو از بزرگ‌ترین اعضای «گروه محلی» به شمار می‌آیند. این گروه، مجموعه‌ای از 30 کهکشان است. جزئیات یافته‌های جدید در نشست انجمن نجوم امریکا در سیاتل ارائه شد. منبع...

بیشتر بخوانید
ستاره ای سرکش در مسیر برخورد به منظومه شمسی، اما زیاد نگران نباشید!
دی۲۱

ستاره ای سرکش در مسیر برخورد به منظومه شمسی، اما زیاد نگران نباشید!

ستاره ی HIP 85605 یکی از دو ستاره ای است که در صورت فلکی هرکول و تقریبا در ۱۶ سال نوری از ما قرار دارد. اخیرا مقاله ای توسط دانشمندی از موسسه ماکس پلانک منتشر شده که در آن ذکر شده این ستاره در مسیر برخورد با منظومه شمسی ما قرار دارد. بنابراین گزارش،در حال حاضر خبر خوب این است که، با توجه به محاسبات دکتر کورین بایلر جونز از انستیتوی ستاره شناسی هایدلبرگ ماکس پلانک؛ این سیستم ستاره ای از فاصله ۰٫۰۴ پارسک، یا معادل ۸۰۰۰ برابر فاصله بین زمین تا خورشید از کنار منظومه ی خورشیدی ما عبور خواهد کرد و تهدید جدی برای ما محسوب نمی شود. علاوه بر این، دکتر جونز با اطمینان اعلام کرد که این رویداد هیچ تأثیری بر زمین و دیگر سیارات منظومه شمسی نخواهد گذاشت و از آن مهمتر اینکه این اتفاق مهم چیزی در حدود ۲۴۰،۰۰۰ تا ۴۷۰،۰۰۰ سال آینده روی خواهد داد! وی ادامه داد: با این که کهکشان راه شیری شامل ستارگان بیشماری است، اما فاصله ی فضای بین ستاره ای بسیار زیاد میباشد. به همین دلیل حتی در بازه های زمانی طولانی مدت احتمال بسیار کمی وجود دارد که دو ستاره با یکدیگر برخوردی داشته باشند. البته در علم ستاره شناسی و با توجه به اینکه جهان قابل مشاهده ما تا فاصله ۴۶ میلیارد سال نوری در هر جهت گسترش پیدا کرده، هر اتفاقی که در کمتر از ۵۰ سال نوری در این فضا- زمان روی دهد رویدادی در آینده نزدیک به شمار می آید. ابر عظیمی از سیارات یخی، تکه های سنگ سرگردان و دنباله دارها منظومه شمسی ما را احاطه کرده است، در واقع نگرانی اصلی اثراتی است که عبور ستاره ی HIP 85605 می تواند بر ابر اورت بگذارد. با توجه به اینکه فاصله ی اجرام ابر اورت بین ۲۰۰۰۰ تا ۵۰۰۰۰ واحد نجومی تا خورشید ماست، عبور این ستاره در واقع باعث ایجاد اختلالات جدی در حرکت دنباله دارها و سنگ های واقع در ابر اورت می شود. منبع...

بیشتر بخوانید