ناسا در یک قدمی شناسایی شبیه‌ترین دوقلوهای فراخورشیدی به زمین
دی۱۸

ناسا در یک قدمی شناسایی شبیه‌ترین دوقلوهای فراخورشیدی به زمین

اخترشناسان روز گذشته از کشف هشت سیاره فراخورشیدی جدید در ماموریت اخیر «کپلر» خبر دادند. تلسکوپ فضایی «کپلر» از زمان آغاز فعالیت در سال 2009 تاکنون بالغ بر 150 هزار ستاره را برای یافتن سیارات فراخورشیدی شبه‌زمین مورد بررسی قرار داده و تاکنون 4175 سیاره را با قابلیت احتمال میزبانی از حیات شناسایی کرده است. محققان ناسا در مأموریت اخیر تلسکوپ فضایی «کپلر» موفق به شناسایی هشت سیاره فراخورشیدی جدید شدند. از مجموع این هشت سیاره، سه سیاره در منطقه قابل سکونت ستاره میزان واقع شده‌اند؛ فاصله‌ای که امکان وجود آب به شکل مایع بر سطح سیاره را تقویت می‌کند و از این سه سیاره، دو سیاره مانند زمین سنگی بوده و شبیه‌ترین نمونه‌ به زمین محسوب می‌شوند. این دو سیاره فراخورشیدی احتمالا دارای سطوح سخت و سنگی هستند و در منطقه گلدیلاک (Goldilocks zone) یا قابل سکونت ستاره میزبان واقع شده‌اند. سیاره کپلر- 438bدر فاصله 470 سال نوری از زمین واقع شده و مدت زمان چرخش سیاره بدور ستاره میزبان 35 روز است؛ قطر سیاره 12 درصد بزرگتر از زمین بوده و شانس سنگی بودن آن 70 درصد است. سیاره کپلر-442b در فاصله 1100 سال نوری از زمین واقع شده و طول هر سال آن 112 روز است؛‌ این سیاره یک سوم بزرگتر از زمین بوده و شانس سنگی بودن آن حدود 60 درصد است. «فرگای مولالی» از دفتر تحقیقات کپلر تأکید کرد: بیش از هر زمان دیگری به یافتن دوقلوی زمین در مدار ستاره دیگری خارج از منظومه شمسی نزدیک شده‌ایم. نتایج این تحقیق روز سه‌شنبه ششم ژانویه (16 دی) در دویست و بیست و پنجمین نشست سالانه انجمن نجوم آمریکا اعلام شد. منبع...

بیشتر بخوانید
کشف همسایه کوتوله و تنهای کهکشان راه شیری
دی۱۳

کشف همسایه کوتوله و تنهای کهکشان راه شیری

تیمی از دانشمندان امریکایی و روسی نوعی کهکشان کوتوله تنها و کوچک‌اندام را شناسایی کرده‌اند که هفت میلیون سال نوری از زمین واقع شده است. کهکشان راه شیری، بخشی از خوشه‌ای متشکل از 50 کهکشان است که «گروه محلی» را تشکیل می‌دهند و از میان اعضای این گروه می‌توان به کهکشان آندرومدا و دیگر اجرام کیهانی کوچک‌ اشاره کرد. به تازگی تیم علمی به رهبری «پروفسور ایگور کاراچنستو» از «رصدخانه نجومی ویژه» در روسیه با استفاده از «دوربین پیشرفته برای تحقیقات» تلسکوپ فضایی هابل، کهکشان جدید را رصد کرده‌اند. این کهکشان کوتوله، KKs3 نام دارد و در صورت فلکی «آبمار» واقع شده است؛ جرم این صورت فلکی و ستارگانش فقط یک ده‌هزارم جرم کهکشان راه شیری گزارش شده است. مولفه Kks3 نوعی کهکشان کوتوله بیضوی (dSph) و فاقد بازوهای مارپیچی کهکشان راه شیری است. سیستم‌هایی از این دست همچنین فاقد مواد خام (گرد و غبار) مورد نیاز برای تولید نسل جدیدی از ستارگان هستند. به نظر می‌رسد این مواد خام توسط کهکشان‌های عظیم مجاور مانند آندرومدا به سرقت رفته‌اند، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت بخش اعظم کهکشان‌های dSph نزدیک همتاهای بسیار بزرگترشان واقع شده است. دانشمندان به دنبال یافتن این اجرام کیهانی برای درک شکل‌گیری کهکشان در جهان هستند و تیم علمی به دنبال مشاهده آن‌ها در مکانی فراتر از گروه محلی است. فقدان گاز هیدروژن در ابر سحابی این کهکشان‌ها، شکار آن‌ها را دشوار کرده و منجمان به دنبال یافتن آن‌ها از طریق شکارکردن ستارگان منفردشان هستند. فقط یک کوتوله تنهای دیگر به نام KKR 25 در «گروه محلی» وجود دارد که در سال 1999 توسط همین تیم علمی کشف شد. محققان به تجسس خود جهت یافتن کهکشان‌های dSph ادامه خواهد داد و این تلاش طی چند سال آینده با آغاز فعالیت سامانه‌هایی مانند تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ بسیار بزرگ اروپا، آسان‌تر خواهد شد. جزئیات این کشف نجومی در نشریه Monthly Notices of the Royal Astronomical Society قابل‌مشاهده است. منبع...

بیشتر بخوانید
واحدهای محاسبه فاصله در ستاره شناسی
دی۱۱

واحدهای محاسبه فاصله در ستاره شناسی

واقعیت این است که در نجوم فاصله هایی بررسی می شوند که بسیار بزرگ و عظیم هستند به همین خاطر واحدهای کوچکی مانند متر و کیلومتر کاربرد چندانی ندارند. این فواصل به قدری بزرگ هستند که حتی تجسم آنها برای انسان نیز غیر ممکن است. بنا بر این گزارش، بطور کل ستاره شناسان از ۳ مبنای: واحد نجومی، سال نوری و پارسک برای محاسبه فواصل زیاد بین ستارگان و کهکشان ها استفاده می کنند، که در زیر به اختصار شرح داده شده است. ۱- واحد نجومی (AU): از این واحد معمولا در مقیاسهای منظومه شمسی استفاده می شود، همچنین برای بیان فواصل ستاره های دوتایی نزدیک بهم و سیارات فرا خورشیدی نیز از این واحد استفاده می شود. بعنوان مثال به فاصله زمین تا خورشید یک “واحد نجومی”(Astronomical unit) گفته میشود که برابر با ۱۵۰ میلیون کیلومتر است و کوچکترین واحد فواصل نجومی محسوب میشود. طبق این واحد فاصله پلوتو تا زمین ۴۰ واحد نجومی میباشد. ۲ – سال نوری (LY): “سال نوری” (Light year) یکی از یکاهای پر کاربرد در سنجش فاصله اجرام فضایی و کیهانی میباشد. سال نوری طبق تعریف برابر است با مسافتی که نور در خلاء در مدت یک سال طی می‌کند. بعنوان مثال نزدیک ترین سامانه ستاره ای به ما یعنی آلفا قنطورس حدود ۴٫۳ سال نوری با ما فاصله دارد، یعنی اگر شما با سرعت نور که ۳۰۰ هزار کیلومتر در ثانیه است، به سمت این سامانه ی ستاره ای حرکت کنید از دید ناظر ۴٫۳ سال زمینی در راه هستید. در این تصویر فاصله خورشید تا منظومه آلفا قنطورس را مشاهده می کنید که بر حسب واحد نجومی مشخص شده است.  3– پارسک (PC) : واحد دیگری که از سال نوری بزرگتر است “پارسک”(Parsec) نام دارد، هر پارسک برابر ۳٫۲۶ سال نوری یا ۳۱ تریلیون کیلومتر است. در واقع اگر شما از منظومه‌ی شمسی چنان دور شوید که وقتی به مدار زمین نگاه کنید، اندازه شعاع مدار آن به اندازه یک ثانیه قوسی دیده شود، شما در فاصله‌ی یک پارسکی از زمین قرار گرفته‌اید! بعنوان مثال بر حسب پارسک فاصله ستاره آلفا قنطورس با زمین ۱٫۳ پارسک است. برای فواصل دورتر از کیلو پارسک که برابر ۱۰۰۰ پارسک و یا مگاپارسک که برابر با ۱۰۰۰۰۰۰ پارسک است استفاده می شود. منبع...

بیشتر بخوانید
کوچک‌ترین ستاره کدام است؟
دی۰۸

کوچک‌ترین ستاره کدام است؟

فضا و علم نجوم اعداد بزرگ را به رخ ما می‌کشد، بزرگ‌ترین ستاره، سحابی‌های عظیم، کهکشانی عظیم و جهان های نامحدود… اما سوال اینجاست که کدام ستاره در بین همه ستاره‌ها از همه کوچک‌تر است؟                                     تصویری از خورشید، عکس از: پل استوارت  بنا براین گزارش،در واقع به منظور تلاش برای متعادل کردن کفه ترازو و این مقیاس قصد داریم به طرف دیگر این طیف یعنی کوچک‌ترین ستاره‌ها نگاهی بیندازیم. مقدار بسیار زیاد هیدروژن موجود در یک شیء آسمانی به نام خورشید باعث شده ما بتوانیم آفتاب را در آسمان ببینیم. جای تعجب نیست که برای به وجود آمدن ستاره‌های کوچک نیاز به هیدروژن کمتری باشد. اما مرزی در اینجا وجود دارد که نمی‌توانیم از آن عبور کنیم و آن این که یک ستاره کوچک نمی‌تواند مثل خورشید فشار و دمای لازم برای آغاز همجوشی هسته‌ای را در داخل خود فراهم کند. بنابراین چطور ستاره‌های کوچک کشف می‌شوند و کوچک‌ترین ستاره‌ای که ما در مورد آن می‌دانیم کدام است؟ در تعریف سنتی ستاره جرمی است که درون هسته‌اش جرم و فشار کافی برای آغاز همجوشی هسته‌ای وجود داشته باشد تا به وسیله آن چهار اتم هیدروژن را به اتم هلیم تبدیل کند. این فرآیند گرما‌زا بوده و انرژی آزاد می‌کند. انرژی حاصل باعث خنثی شدن نیروی گرانش می‌شود که هر چیز را به داخل می‌کشد. همچنین این انرژی باعث جلوگیری از متلاشی‌شدن ستاره شده و اندازه آن را برای ما آشکار می‌کند. خورشید به عنوان مقیاسی برای سنجش بزرگی دیگر اجرام آسمانی در نظر گرفته می‌شود و جرم آن دقیقا معادل یک در نظر گرفته می‌شود. ما می‌توانیم واکنش‌های گداخت را در ستاره‌ای با جرم ۷٫۵ درصد جرم خورشید نیز مشاهده کنیم. چنین ستاره‌ای را ما تحت عنوان کوتوله‌های سرخ می‌شناسیم. ما به دلیل کم‌ نور و دور بودن کوتوله‌های سرخ، شانسی برای اندازه‌گیری بسیاری از ویژگی‌های این قبیل ستاره‌ها نداریم. اما نزدیک‌ترین ستاره کوتوله سرخ به زمین، ستاره پروکسیما قنطورس است که جرم آن ۱۲٫۳ درصد جرم خورشید و قطر آن فقط ۲۰۰ هزار کیلومتر است. به عبارت دیگر کوچک‌ترین ستاره کوتوله سرخ فقط حدود ۵۰ درصد بزرگ‌تر از سیاره مشتری است. قاعدتا ستاره‌های کوچک‌تری هم در کهکشان ما وجود دارد که هنوز کشف نشده‌ است. مقایسه خورشید، پروکسیما قنطورس و مشتری(از چپ به راست)   در مورد مقایسه پروکسیما قنطورس و سیاره مشتری یک وجه تمایز مهم وجود دارد و آن این که جرم این کوتوله سرخ حدودا ۸۰ برابر جرم مشتری است. این به آن معنا نیست که ستاره باید خیلی بزرگ‌تر از مشتری باشد، بلکه این موضوع باعث متراکم‌تر‌ شدن ستاره می‌شود. در واقع این ستاره پس از خورشید نزدیک‌ترین ستاره به زمین است، اما آن‌قدر کم نور است که بدون استفاده از یک تلسکوپ قوی...

بیشتر بخوانید