طوفانی عظیم در یک جهان ِ بیگانه
بهمن۰۱

طوفانی عظیم در یک جهان ِ بیگانه

در رهگیری هوایی از فراز ۳۵۳ مایلی زمین، تلسکوپ فضایی هابل بی سر و صدا به سمت محور جدید خود در حال حرکت است……. در رهگیری هوایی از فراز ۳۵۳ مایلی زمین، تلسکوپ فضایی هابل بی سر و صدا به سمت محور جدید خود در حال حرکت است. در همان زمان در فاصله ۹۳ میلیون مایلی نیز تلسکوپ فضایی اسپیتزر ماموریتی را دریافت می کند تا جهت خود را در همان هدف فضایی متمرکز کند، هر دو تلسکوپ آغاز به ثبت نور در یک زمان از یک فاصله از جسم نمودند و یک ابر عجیب ارغوانی رنگ هم اندازه سیاره مشتری در فاصلۀ ۲۴ سال نوری از ما را تحت نظر قرار دادند که بعنوان یک کوتولۀ قهوه ای شناخته می شود. -بنا براین گزارش، مانند تعقیب کننده های طوفان های کهکشانی، ستاره شناسان دانشگاه آریزونا تلاش می کنند تا کشف کنند که چگونه آب و هوای جهان های بیگانه ی دیگر در طول زمان تغییر می کنند. ستاره شناسان توانستند تکامل ابرهای در حال چرخش و طوفان های تعدادی از کوتوله های قهوه ای و پنج جرم دیگر شبیه آن را با جزئیات بی سابقه ای ردیابی کنند، هدف محققان دانشگاه آریزونا کشف چگونگی تغییرات آب و هوایی در جهان های دیگر در طول زمان میباشد. این ابرهای طوفانی در این کوتوله قهوه ای از منیزیم، سیلیکون و آلومنیوم به همراه باران هایی از رگبار شن، ماسه و آهن مذاب تشکیل شده اند. ابرهای لایه لایه یک درخششی بنفش یا قرمز رنگ برای چشم انسان خواهند داشت و بیشتر نور این کوتوله مورد نظر در مادون قرمز نامرئی با درخشش همراه است. یک تصویر از ۲MASS-2139 در بالای صفحه، یکی از شش کوتوله قهوه ای که توسط ناسا مشاهده شده را نشان  می دهد که به شدت طوفانی است. دانشمندان باور دارند که یک طوفان عظیم چندین برابر جو مشتری به دور اتمسفر این کوتوله قهوه ای در هر ۷٫۷ ساعت در حال چرخش است، روشنایی و تضعیف نور کوتوله به دلیل محور چرخشی است که حضور طوفان باعث آن می شود. کوتوله های قهوه ای به سیارات غول پیکری شباهت دارند که بسیار پرجرم و داغ هستند. توانایی فعلی مشاهدات نمی تواند سیارات فراخورشیدی را در جزئیات بسیار بالا نشان دهد زیرا آنها کوچک، کم نور و بسیار دور از ما هستند. از طرف دیگر کوتوله های قهوه ای درخشان هستند، به همین دلیل هابل و سایر تلسکوپ ها می توانند جزئیات آنها را بررسی کنند و به ما در درک سیستم های فرا خورشیدی کمک نمایند. کوتوله های قهوه ای بسیار سردتر از ستاره هایی مانند خورشید هستند و به آرامی گرما را ساطع می نمایند و با درخشش حدود ۳۱۰۰ درجه فارنهایت، این کرات در...

بیشتر بخوانید
آبفشان‌های قمر اروپا ناپدید شدند
دی۱۶

آبفشان‌های قمر اروپا ناپدید شدند

درحالیکه در تصاویر سال گذشته تلسکوپ هابل، وجود آبفشان‌هایی بر سطح قمر اروپا سیاره مشتری مشاهده شده بود، در رصدهای اخیر هیچ شواهدی از این آبفشان‌ها بدست نیامد. سال گذشته ناسا از کشف بخار آب در ارتفاع 200 کیلومتری قطب جنوب قمر اروپا با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل خبر داد. این خبر نشان می‌داد که این یک کاوشگر رباتیک قادر به جمع‌آوری نمونه‌های حاوی حیات احتمالی از سطح قمر اروپا بدون نیاز به تماس با سطح سیاره خواهد بود. اخترشناسان در ادامه تحقیقات خود با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل، رصدهایی را در ماه های ژانویه، فوریه، نوامبر و دسامبر سال جاری میلادی انجام دادند، اما هیچ نشانه‌ای از آبفشان‌ها بدست نیامد و به نظر می‌رسد که آبفشان‌های سطح قمر اروپا سیاره مشتری محو شده‌اند. «لورنز روت» از محققان موسسه تحقیقات ساوت‌وست تأکید کرد: سیگنالی از وجود بخار آب در تصاویر جدید هابل کشف نکردیم. آنالیز مجدد تصاویر جمع‌آوری شده توسط کاوشگر گالیله ناسا که از سال 1995 تا 2003 اقدام به بررسی سیستم سیاره مشتری کرده بود، نیز هیچ شواهدی از وجود این آبفشان‌ها ارائه نکرد. همچنین فضاپیمای کاسینی ناسا نیز در مسیر حرکت بسمت سیاره زحل و در هنگام عبور از کنار سیاره مشتری در سال 2001، هیچ نشانه‌ای از این آبفشان‌ها بدست نیاورد. این نتایج در نشست سالانه اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا ارائه شد. منبع...

بیشتر بخوانید
کوچک‌ترین ستاره کدام است؟
دی۰۸

کوچک‌ترین ستاره کدام است؟

فضا و علم نجوم اعداد بزرگ را به رخ ما می‌کشد، بزرگ‌ترین ستاره، سحابی‌های عظیم، کهکشانی عظیم و جهان های نامحدود… اما سوال اینجاست که کدام ستاره در بین همه ستاره‌ها از همه کوچک‌تر است؟                                     تصویری از خورشید، عکس از: پل استوارت  بنا براین گزارش،در واقع به منظور تلاش برای متعادل کردن کفه ترازو و این مقیاس قصد داریم به طرف دیگر این طیف یعنی کوچک‌ترین ستاره‌ها نگاهی بیندازیم. مقدار بسیار زیاد هیدروژن موجود در یک شیء آسمانی به نام خورشید باعث شده ما بتوانیم آفتاب را در آسمان ببینیم. جای تعجب نیست که برای به وجود آمدن ستاره‌های کوچک نیاز به هیدروژن کمتری باشد. اما مرزی در اینجا وجود دارد که نمی‌توانیم از آن عبور کنیم و آن این که یک ستاره کوچک نمی‌تواند مثل خورشید فشار و دمای لازم برای آغاز همجوشی هسته‌ای را در داخل خود فراهم کند. بنابراین چطور ستاره‌های کوچک کشف می‌شوند و کوچک‌ترین ستاره‌ای که ما در مورد آن می‌دانیم کدام است؟ در تعریف سنتی ستاره جرمی است که درون هسته‌اش جرم و فشار کافی برای آغاز همجوشی هسته‌ای وجود داشته باشد تا به وسیله آن چهار اتم هیدروژن را به اتم هلیم تبدیل کند. این فرآیند گرما‌زا بوده و انرژی آزاد می‌کند. انرژی حاصل باعث خنثی شدن نیروی گرانش می‌شود که هر چیز را به داخل می‌کشد. همچنین این انرژی باعث جلوگیری از متلاشی‌شدن ستاره شده و اندازه آن را برای ما آشکار می‌کند. خورشید به عنوان مقیاسی برای سنجش بزرگی دیگر اجرام آسمانی در نظر گرفته می‌شود و جرم آن دقیقا معادل یک در نظر گرفته می‌شود. ما می‌توانیم واکنش‌های گداخت را در ستاره‌ای با جرم ۷٫۵ درصد جرم خورشید نیز مشاهده کنیم. چنین ستاره‌ای را ما تحت عنوان کوتوله‌های سرخ می‌شناسیم. ما به دلیل کم‌ نور و دور بودن کوتوله‌های سرخ، شانسی برای اندازه‌گیری بسیاری از ویژگی‌های این قبیل ستاره‌ها نداریم. اما نزدیک‌ترین ستاره کوتوله سرخ به زمین، ستاره پروکسیما قنطورس است که جرم آن ۱۲٫۳ درصد جرم خورشید و قطر آن فقط ۲۰۰ هزار کیلومتر است. به عبارت دیگر کوچک‌ترین ستاره کوتوله سرخ فقط حدود ۵۰ درصد بزرگ‌تر از سیاره مشتری است. قاعدتا ستاره‌های کوچک‌تری هم در کهکشان ما وجود دارد که هنوز کشف نشده‌ است. مقایسه خورشید، پروکسیما قنطورس و مشتری(از چپ به راست)   در مورد مقایسه پروکسیما قنطورس و سیاره مشتری یک وجه تمایز مهم وجود دارد و آن این که جرم این کوتوله سرخ حدودا ۸۰ برابر جرم مشتری است. این به آن معنا نیست که ستاره باید خیلی بزرگ‌تر از مشتری باشد، بلکه این موضوع باعث متراکم‌تر‌ شدن ستاره می‌شود. در واقع این ستاره پس از خورشید نزدیک‌ترین ستاره به زمین است، اما آن‌قدر کم نور است که بدون استفاده از یک تلسکوپ قوی...

بیشتر بخوانید
کشف بخار آب در جو سیاره «مشتری داغ»
اسفند۰۷

کشف بخار آب در جو سیاره «مشتری داغ»

محققان موسسه فناوری کالیفرنیا (کالتک) با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده در رصدخانه دبلیو. ام. کک هاوایی، موفق به کشف بخار آب در جو سیاره‌ای موسوم به «مشتری داغ» (سیاره‌ای که بیش از حد معمول به ستاره میزبانش نزدیک است) شدند. به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تکنیک طراحی‌شده در این مطالعه دیدگاه جدیدی را درباره تعداد سیارات آبی مانند زمین، در جهان ارائه می‌دهد. دانشمندان پیش‌تر بخار آب را روی سیارات دیگر کشف کرده‌اند اما این موفقیت‌ها تحت شرایط بسیار خاص و پیچیده عملی شده بودند. با این حال، محققان حاضر در این پروژه با الهام از کشف اخیر منوکسیدکربن در سیاره فراخورشیدی tau Boo b (موسوم به مشتری داغ) به دنبال شناسایی آب به شیوه‌ای مشابه بودند. جرم این سیاره، چهار برابر مشتری است و این امر آن را به یک غول گازی تبدیل کرده است. شیوه به کار رفته در کشف منوکسیدکربن از تکنیک «سرعت شعاعی» (RV) برای شناسایی سیارات فراخورشیدی غیرانتقالی (non-transiting) استفاده می‌کند. این تکینک عموما درباره ناحیه مرئی منشور که چشم انسان به آن حساس است، به کار می‌رود. با استفاده از «اثر داپلر»، تکنیک RV حرکت یک ستاره را به دلیل کشش گرانشی سیاره همراه تعیین می‌کند. این ستاره مخالف حرکت مداری سیاره و تغییر ویژگی‌های ستاره‌ای موجود در طول موج حرکت می‌کند. تیم علمی تکنیک RV را به مادون‌قرمز با هدف تعیین مدار خود tau Boo حول ستاره‌اش بسط داد و تحلیل بیشتر شیفت‌های نوری را از طریق طیف‌سنجی (تحلیل منشور نور) به آن افزود. چون هر مولکولی طول موج مختلفی از نور را ارسال می‌کند، این اثرانگشت نوری منحصر‌به‌فرد به محققان امکان تحلیل مولکول‌هایی را می‌دهد که جو سیاره را تشکیل می‌دهند. با استفاده از داده‌هایی که با ابزار NIRSPEC در رصدخانه دبلیو. ام کک جمع‌آوری شده بود، محققان توانستند اثرانگشت مولکولی آب را با منشور نوری گسیل‌شده توسط سیاره مورد مطالعه مقایسه کنند و دریافتند که این جو حاوی بخار آب است. جزئیات این مطالعه در The Astrophysical Journal Letters منتشر شد. سرویس: علمي و فناوري – علم و فناوري جهان کد خبر:...

بیشتر بخوانید