بزرگ‌ترین جسم عالم و سریع‌ترین سیاره‌ در مدار
فروردین۲۰

بزرگ‌ترین جسم عالم و سریع‌ترین سیاره‌ در مدار

سریع‌ترین سیاره‌ی در مدار رکورد سریع‌ترین حرکت در مدار از آنِ سیاره‌ی HD 80606b است. فاصله‌ی این سیاره و منظومه‌اش از ما ۱۹۰ سال نوری است و در صورت فلکی دب‌اکبر قرار دارند. سیاره‌ی HD 80606b، که چند برابر پُرجرم‌تر از مشتری است، در مداری بسیار کشیده – مشابه مدار دنباله‌دارها – به دور ستاره‌ی مادرش (Struve 1341 b) می‌گردد اما این مدار را در هر ۱۶ هفته یک بار طی می‌کند. این سیاره در بخش‌هایی از مدارش نسبتاً آهسته حرکت می‌کند و دورترین فاصله‌اش از ستاره‌ی مادر بیش از فاصله‌ی زهره از خورشید می‌شود. اما در بازه‌ی کوتاهی در هر مدار به سوی درون کشیده می‌شود و کمترین فاصله‌اش از ستاره‌ی مادر ۱۳ بار کمتر از فاصله‌ی عطارد از خورشید می‌شود. (متوسط فاصله‌ی زهره-خورشید ۱۰۸ میلیون کیلومتر و عطارد-خورشید ۵۸ میلیون کیلومتر است) در نزدیک‌ترین فاصله از ستاره‌اش به سرعت بسیار زیاد ۸۵۰ هزار کیلومتر بر ساعت یا ۲۴۰ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد. بزرگ‌ترین جسم عالم بزرگ‌ترین ساختاری که در عالم می‌شناسیم رشته‌ای بسیار بزرگ از هزاران کهکشان به نام دیوار بزرگ سْلوآن (Sloan Great Wall) است که در سال ۲۰۰۳ کشف شد. درازای این دیوار عظیم تقریباً ۱/۴ میلیارد سال نوری است. از دید ما در پس‌زمینه‌ی صورت‌های فلکی مار آبی، سکستانت، اسد، و سنبله قرار دارد و تقریباً یک‌چهارم آسمان را پوشانده است. این دیوار به‌شکل ریسمانی خطی نیست بلکه ساختاری پُر پیچ‌وخم است که حتی در بخشی به درازای چند صد میلیون سال نوری به دو تکه‌ی مجزا بریده شده و دورتر دوباره به هم...

بیشتر بخوانید
هر ستاره کوتوله قرمز دست کم یک سیاره دارد
اسفند۲۱

هر ستاره کوتوله قرمز دست کم یک سیاره دارد

تمامی کوتوله‌های قرمز که دست کم سه چهارم ستارگان جهان را تشکیل می‌دهند، سیاراتی دارند که حول آن‌ها مدارگردی می‌کنند. تیمی بین‌المللی از دانشمندان شیلیایی و انگلیسی مدعی‌اند هر ستاره کوتوله قرمز دست کم یک سیاره دارد و این که سیارات ابرزمین دارای ناحیه زیست‌پذیر حول دست کم یک چهارم کوتوله‌های قرمز موجود در همسایگی خورشید می‌چرخند. ناحیه زیست‌پذیر، جایی است که آب مایع می‌تواند وجود داشته باشد و این موضوع سیاره را به نامزد احتمالی میزبانی حیات تبدیل می‌کند. نتایج جدید از تحلیل داده‌های دو کاوشگر سیاره‌ای به نام‌های HARPS و UVES بدست آمده‌اند و هر دو سامانه توسط رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی به کار گرفته‌ شده‌اند. با ترکیب داده‌های این سیستم‌ها، تیم علمی قادر به شناسایی سیگنال‌هایی بود که در داده‌های ابزارهای تنها به وضوح قابل تشخیص نبودند. تیم علمی دکتر «میکو توئامی» از مرکز تحقیقات فیزیک نجومی دانشگاه هرتفوردشایر، جزئیات مطالعه جدید را در مجله Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر...

بیشتر بخوانید
اخترشناسی و طالع بینی نجومی
بهمن۲۷

اخترشناسی و طالع بینی نجومی

در طالع بینی نجومی ، بر خلاف اخترشناسی که یکی از علوم طبیعی دقیق است ، تلاش می شود با توجه به وضعیت ستارگان آسمان ، اتفاقات ، پیش آمدها و حوادث خاکی و زمینی پیشگویی شود . بر این اساس ، طالع بینها بر این باورند که چگونگی وضعیت صورتهای فلکی ، سیاره ها ، خورشید و ماه نسبت به یکدیگر به هنگام تولد هر انسان ، پیشگویی درباره خصوصیات روانی و رفتاری و حوادث زندگی آینده او را امکان پذیر می سازد . هزاران سال پیش انسان ستارگان را خداوندان یا اهریمنانی می پنداشت ، که در سیر حوادث خاکی و زمینی و سرنوشت پادشاهان و بعدها انسانهای دیگر نیز مداخله می کردند . به این ترتیب نوعی ستاره پرستی و ستاره باوری در مردم به وجود آمد ، که بسیاری از معابد و اهرام که امروزه هنوز هم پابر جا هستند ، شاهد این باورند . به تدریج این اعتقاد در مردم ایجاد شد ، که وضعیت خاص ستارگان نسبت به یکدیگر با حوادث و پیش آمدهای کاملا خاصی بر روی زمین ارتباط دارند . مثلا از کتیبه های به دست آمده از بابل باستان می دانیم که فرآیندهای گوناگون آسمانی با سیر وقوع حوادث و وقایع همزمان زمینی تطابق داشته اند . مردم بعدا از این کتیبه ها نیز برای پیشگویی استفاده می کردند ، که البته این پیشگویی ها به ندرت به وقوع می پیوستند . این گونه بود که به تدریج هنر ستاره خوانی یا طالع بینی نجومی ایجاد شد . معنا و مفهوم سیاره ها و علائم نجومی دایرة البروج یا مدار جانوری برای ما انسانها اغلب به صورتی عجیب و غریب تعیین و تعریف می شدند . به این ترتیب که مثلا” رنگ و صورت ظاهر یک سیاره نفوذ زیادی بر روی اثر و کارکرد آن داشت . سیاره مریخ قرمز رنگ را خدای جنگ نامیدند و سیاره ناهید را با نور دوست داشتنی اش ، الهه عشق نام نهادند . در صورتهای فلکی دایرةالبروج ، حمل خشمگین ، تند خو و آتشین مزاج شمرده می شد و میزان ، متوازین و آرام . اوایل ، هنر طالع بینی نجومی تنها به پیشگویی درباره تمام یک سرزمین یا دربار یک پادشاه بسنده می کرد ، بعدها طالع بینیهای نجومی برای تک تک انسانها آنچه را که با اصطلاح طالع نما نامیده می شود ، تهیه کردند . اساس و مبنای کار وضعیت قرار گرفتن ستارگان در آسمان در زمان تولد شخص بود . طالع بینی نجومی در سالهای 1400 تا 1650 میلادی در اروپا شکوفایی زیادی را به خود دید . ولی دانش و علوم طبیعی جدید خیلی سریع ستاره باروری را از میان مردم بیرون راند . هنر طالع بینی...

بیشتر بخوانید