سیاهچاله ها بادهای بسیار قوی ایجاد می کنند!
فروردین۲۳

سیاهچاله ها بادهای بسیار قوی ایجاد می کنند!

به گفته ی یک تیم بین المللی از پژوهش­گران، سیاهچاله ها انرژی بیشتری از آنچه تصور می شد در کهکشان میزبان خود آزاد می­کنند. این تیم تحقیقاتی یک ریز اختروش را در کهکشان M83 مورد مشاهده قرار داده است و دریافت که توان جنبشی این جسم بیشتر از آنچه است که برای سیاهچاله­ ای به این جرم پیش بینی می شود. به گزارش انجمن فیزیک ایران، یافته های آن ها می تواند در پیشرفت نظریه هایی برای توصیف تغییرات سیاهچاله ها با زمان، همچنین فهم ما از اثرات سیاهچاله ها روی گاز در جهان اولیه موثر باشد. یک ریزاختروش (microquasar) از یک جسم بسیار متراکم مرکزی همچون سیاهچاله تشکیل شده است که توسط یک قرص برافزایشی از ماده ی فرو ریزنده و یک جفت فواره رادیویی درخشان احاطه شده است. در حالی که اختروش های معمولی از سیاهچاله های ابر پر جرم که میلیونها جرم خورشیدی هستند تشکیل شده اند، ریزاختروش ها شامل یک سیاهچاله با جرم ستاره ای می شوند که معمولاً حدود سه تا ده برابر جرم خورشید است. دیگر ویژگی مشترک ریزاختروش­ها این است که قرص برافزایشی آن ها در ناحیه ی اشعه ایکس و اپتیکی بسیار درخشان است. توضیحی در مورد جت های سیاهچاله در این کار جدید، روبرتو سوریا (Roberto Soria)از دانشگاه کورتن (Curtin University)در استرالیا همراه با دیگر همکارانش در استرالیا، آمریکا و هلند طغیان سیاهچاله MQ1 را برای یک سال زیر نظر داشتند. سوریا بیان می کند « ما یک حباب از گاز گرم با خطوط مشخصه مادون قرمز و اپتیکی هیدروژن، سولفور، اکسیژن و آهن را مشاهده کردیم و این پیشنهاد می کند که چیزی گاز را گرم و یا دچار تلاطم می کند.» این حباب دو آویز دارد که بیرون از آن متصل هستند و آن ها را می توان به عنوان یک جفت فواره در نظر گرفت. سوریا اظهار می کند «ما تابش رادیویی بسیار قوی از آن حباب را آشکارسازی کردیم که معمولاً نشانی از برخورد شدید یک فواره قدرتمند با گاز چگال و تولید الکترون های پر انرژی است.» با دقت روی اشعه ایکس ساطع شده از این جسم، چشمه نقطه ای در مرکز حباب دیده شده است. به گفته ی سوریا، این نوع تابش دقیقاً چیزی است که از نزدیکی یک سیاهچاله که در حال بلعیدن جرم بسیار زیادی است انتظار می رود. آن­ها سپس اطلاعات طیفی را برای تخمین قدرت جت استفاده کردند. همچنین با استفاده از دما و درخشندگی تابش اشعه ایکس از قرص برافزایشی، عرض سیاهچاله حدود ۱۰۰ کیلومتر تخمین زده شد. از اینجا پژوهش­گران می توانند بگویند که جرم این جسم قطعاً کمتر از ۱۰۰ جرم خورشیدی است. سوریا توضیح می دهد «در حقیقت، من فکر می کنم احتمالاً جرم، خیلی کمتر...

بیشتر بخوانید
امواج کیهانی، سیاهچاله های اولیه را نشان می دهند
اسفند۰۴

امواج کیهانی، سیاهچاله های اولیه را نشان می دهند

یکی از شگفت انگیز ترین مشاهدات در ستاره شناسی منطقه شکل گیری ستاره های اولیه است.” رنان بارکانا” استاد دانشکده فیزیک و نجوم از دانشگاه تل آویو می گوید: در حالی که کیهان اولیه در آن زمان از اتم های هیدروژن پر شده بود، امید بخش ترین روش برای مشاهده ستاره های اولیه با استفاده از اندازه گیری امواج رادیویی هیدروژن ساطع شده از آنها است. به منظور تشخیص امواج رادیویی هیدروژن در کیهان اولیه چندین گروه بین المللی عملیاتی جدیدی را با استفاده از آرایه تلسکوپ های رادیویی آغاز کردند. این آرایه ها براساس حرارت کیهانی برای مشاهده سریع تر طراحی شده اند. بنابراین برای مشاهده آخرین اتفاقات کیهانی در هر طول موج از ستاره هایی که به وسیله شکسته شدن اتم های هیدروژن خارج شده و در فضای بین کهکشانی پخش شده است قابل تشخیص می باشد. این کشف جدید نشان می دهد که این تلسکوپ رادیویی می تواند نشانه هایی از داستان حرارت کیهانی در سیاهچاله های اولیه را نشان دهد. یک مطالعه جدید این موضوع را مطرح می کند که سیاهچاله ها از ستاره های اولیه در کیهان ما شکل گرفته اند و گازها بعدا در فضا بر اساس تصورات قبلی داغ شده اند. بنابراین این اثر مهر تاییدی است که از روی امواج رادیویی ستاره شناسان می توانند منشا کیهان را بیابند. ستاره شناسان گذشته دور ما را در میلیاردها سال قبل جست و جو می کنند. برخلاف باستان شناسان که محدود به زمین است در هر حال ستاره شناسان کسانی هستند که می توانند گذشته کیهان را بطور مستقیم ببینند و مطالعه کنند. نوری که از اجرام دور گرفته می شود مدت زیادی طول می کشد تا به زمین برسد. ستاره شناسان می توانند زمانی که در گذشته از این اجرام نور ساطع شده را ببینند و مورد مطالع قرار دهند. این به بدین معنی است که ستاره شناسان به حد کافی به بیرون نگاه کرده اند و آنها می توانند ستاره ها را زمانی که دقیقا در ابتدای کیهان بودند مشاهده کنند. بنابراین، این یافته جدید از حرارت کیهانی در گذشته دورتری اتفاق افتاده و بدین معنی است که ناظر نقطه عطف کیهان را مشاهده می کند. حرارت کیهانی یک راه مستقیم برای بررسی سیاهچاله های اولیه میباشد، در حالی که به احتمال زیاد توسط سیستم های ستاره ای بنام سیاهچاله های دوتایی رانده شده است. این جفت ستاره ها با انفجار های ابرنواختری به زندگی خود پایان می دهند و تبدیل به سیاهچاله می شوند. گازها از نزدیکی ستاره به داخل سیاهچاله کشیده می شود و در اثر جاذبه آن تکه تکه می شود و اشعه ایکس از آنها ساطع می شود، سپس این تابش داغ کیهانی بر اثر اصل کیهانی...

بیشتر بخوانید
سیاهچاله به زبان ساده!
بهمن۲۶

سیاهچاله به زبان ساده!

اگر تمام کره زمین تا 0.9 سانتیمتر فشرده شود به یک سیاهچاله تبدیل می شود. فرضیه سیاهچاله حتی در میان شگفت انگیزترین پیشرفت های اخیر اختر فیزیك نظری موقعیت برجسته ای دارد. قرن بیستم زمانی بود كه كشفیات خارق العاده در فیزیك و اختر شناسی همواره به كشفیات دیگری كه خارق العاده تر بودند، منجر گردیده است. در عین حال آنها دوره دیگری را در گسترش علوم طبیعی مشخص می سازند. تعداد كمی از این كشفیات از نظر جذابیت با فرضیه سیاهچاله‌ها قابل قیاس هستند. چنین عجیب به نظر می آید كه در فضا سوراخ و در سوراخ سیاهچاله ها وجود داشته باشند ! طبق نظریه نسبیت عام ، نیروهای گرانشی از خواص فضا هستند. مسئله قابل توجه فقط این نیست كه جسمی در فضا وجود دارد بلكه این جسم مشخص كننده هندسه فضای اطرافش می باشد. انیشتین در این مورد می گوید: همیشه عقیده بر این بوده اگر تمام ماده جهان معلوم شود، زمان و فضا باقی می مانند، در حالی كه نظریه نسبیت تاكید می كند كه زمان و فضا نیز همراه با ماده نابود می گردند. بنابراین ، جرم با فضا ارتباط دارد. هر جسمی باعث می شود كه فضای اطرافش انحنا پیدا كند. ما به سختی متوجه چنین انحنایی در زندگی خود می شویم، زیرا با جرم های نسبتا كوچكی سروكار داریم. ولی در میدان های گرانشی بسیار قوی ، مقدار انحنا ممكن است قابل توجه باشد. تعدادی از رویدادهایی كه اخیرا در فضا مشاهده شده اند، نشان می دهند كه احتمال تمركز مقادیر جرم در بخش های كوچكی از فضا وجود دارد. اگر ماده ای با جرم معین به اندازه ای متراكم شود كه به حجم كوچكی تبدیل گردد و آن حجم برای چنین ماده‌ای بحرانی باشد، ماده تحت تاثیر گرانش خود شروع به انقباض می نماید. با انقباض بیشتر ماده ، فاجعه گرانشی گسترش می‌یابد و آنچه كه فرو ریختن گرانشی نامیده می شود، آغاز می گردد. تمركز ماده در این فرآیند افزایش می یابد و طبق نظریه نسبیت ، انحنای فضا نیز به تدریج بیشتر می گردد. سرانجام لحظه ای فرا می رسد كه هیچ پرتوئی از نور ، ذره و نشانه فیزیكی دیگر نمی تواند از این قسمت كه دچار فروریختن جرم شده ، خارج گردد. این جسم به عنوان سیاهچاله شناخته شده است. شعاع جسم در حال فرو ریختن كه به یك سیاهچاله تبدیل می گردد، شعاع گرانشی نامیده می شود. این شعاع برای جرم خورشید سه كیلومتر و برای جرم زمین 9/0 سانتی متر است.   اگر خورشید در اثر انقباض به كره‌ای با شعاع سه كیلومتر تبدیل شود، به صورت یك سیاهچاله در می آید. گرانش در سطح جسمی كه شعاعش با شعاع گرانشی جرم آن برابر می...

بیشتر بخوانید