چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
بهمن۱۶

چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟

تحقیقات جدید دانشمندان استرالیایی نشان داده که برخی کهکشان‌ها به دلیل از دست دادن زودهنگام گاز مورد نیاز برای ایجاد ستاره‌های جدید، جوانمرگ می‌شوند. به گفته فیزیکدانان نجومی دانشگاه غرب استرالیا، دو گونه اصلی کهکشان وجود دارد: کهکشان‌های «آبی» که هنوز فعالانه به کار ستاره‌سازی مشغولند و کهکشان‌های «قرمز» که از رشد بازمانده‌اند. بیشتر کهکشان‌ها به آرامی پس از دو میلیارد سال یا بیشتر از حالت آبی به قرمز گذر می‌کنند اما برخی گذرها بطور ناگهانی و کمی پس از یک میلیارد سال رخ می‌دهند که از نظر کیهانی بسیار جوان محسوب می‌شود. دانشمندان برای نخستین بار چهار کهکشان را در آستانه پایان شکل‌گیری ستارگان در آن‌ها مورد بررسی قرار دادند که هر کدام در مرحله متفاوتی از گذر قرار داشتند. یافته‌های دانشمندان نشان داد، کهکشان‌هایی که به پایان مرحله ستاره‌سازی خود می‌رسند، بیشتر گاز خود را از دست می‌دهند. هنوز مشخص نیست که چرا این گاز از کهکشان خارج می‌شود. یکی از احتمالات می‌تواند بلعیده شدن آن توسط سیاهچاله غول‌پیکر کهکشان یا کشیده‌شدن آن در کهکشان همسایه باشد. این پژوهش در مجله Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.   منبع...

بیشتر بخوانید
کشف جرقه رکوردشکن پرتو ایکس از سیاهچاله غول‌پیکر راه شیری
بهمن۱۳

کشف جرقه رکوردشکن پرتو ایکس از سیاهچاله غول‌پیکر راه شیری

سیاهچاله غول‌پیکر موجود در مرکز کهکشان راه شیری اخیرا بزرگترین جرقه پرتو ایکس دیده‌شده تاکنون را منتشر کرده است. به گزارش سرویس علمی ایسنا، انفجار عظیم از هسته راه شیری در روز 14 سپتامبر 2013 در فاصله بسیار نزدیک از سیاهچاله کمان ای ستاره (*) شناسایی شد. جرم این سیاهچاله عظیم حدود 4.5 میلیون برابر خورشید است. دانشمندان این کشف رکوردشکن را در دویست و بیست و پنجمین نشست انجمن نجوم آمریکا رونمایی کردند. این ابرجرقه توسط رصدخانه پرتوی ایکس چاندرای ناسا مشاهده شد که 400 برابر درخشان‌تر از سطوح عادی تابش این منطقه و سه برابر درخشان‌تر از جرقه صاحب رکورد پیشین 2012 بود. جرقه پرتوی ایکس دوم با درخشش 200 برابر سطوح هادی در 22 اکتبر 2014 دیده شد. محققان کالج آمهرست در ماساچوست این نتایج را در نشست این انجمن در اوایل ماه ژانویه ارائه کردند. آن‌ها دو توضیح احتمالی برای دلیل این جرقه داشتند. بر اساس توضیح اول، سیاهچاله احتمالا مانند خورشید عمل کرده و جرقه‌های درخشان پرتوی ایکس منتشر می‌کند. در خورشید این جرقه‌ها زمانی که خطوط میدان مغناطیسی فاصله کمی با هم پیدا می‌کنند، منفجر می‌شوند و به گفته محققان، ممکن است چیزی مشابه در نزدیکی سیاهچاله رخ داده باشد. همچنین ممکن است این جرقه، محصول یکی از خوراک‌های کمان ای ستاره باشد. ممکن است یک سیارک یا جسم دیگری به فاصله نزدیکی از سیاهچاله قرار گرفته و توسط آن بلعیده شده باشد و در نهایت تکه‌های آن سرعت گرفته و انفجار درخشانی از پرتوی ایکس ایجاد کرده باشد. این جرقه بصورت اتفاقی زمانی که ستاره‌شناسان در حال مشاهده سیاهچاله و عبور یک ابرگازی موسوم به G2 از کنار آن بودند، شناسایی شد. برخی دانشمندان بر این گمانند که شاید ماده‌ای از این ابر در سیاچاله افتاده و نمایش پرتوی ایکس را ایجاد کرده باشد. اگرچه هیچ سیگنال پرتوی ایکسی در زمان نزدیکی ابر با سیاهچاله دیده نشد.   منبع...

بیشتر بخوانید
احتمال وجود تونل فضا-زمان در مرکز کهکشان راه شیری
بهمن۰۶

احتمال وجود تونل فضا-زمان در مرکز کهکشان راه شیری

دانشمندان معتقدند که ممکن است در مرکز کهکشان راه شیری یک کرم‌چاله بسیار بزرگ به عنوان میان‌بری به میان فضا و زمان وجود داشته باشد. پائولو سالوسی از دانشکده بین‌المللی تحقیقات پیشرفته در تریست ایتالیا ضمن اشاره به احتمال وجود کرمچاله( حالت پیچی شکل) در کهکشان راه شیری گفت: متاسفانه تایید کامل کرمچاله در مرکز کهکشان با علم کنونی ممکن نیست، اما طبق شواهد موجود وجود این کرمچاله امکان‌پذیر است. به عقیده محققان، ماده تاریک در مرکز راه شیری ممکن است حاوی کرم‌چاله‌ای باشد که می‌توان از درون آن سفر کرد. ماده تاریک قابل مشاهده نبوده و تنها از طریق اثر گرانشی قابل تشخیص است. کرم‌چاله‌ها مناطقی هستند که در آن‌ها، فضا و زمان خم شده و نقاط دور به هم نزدیک می‌شوند. دانشمندان معتقدند که با توجه به قانون نسبیت عام انیشتین که احتمال وجود کرمچاله‌ها یا همان تونل‌های عظیم فضایی را ممکن ساخته است، احتمال وجود یک تونل عظیم فضایی در مرکز کهکشان راه‌شیری با شواهد موجود یعنی حضور ماده تاریک امکان‌پذیر است. سالوسی در ادامه افزود: اگر ما نقشه‌ ماده تاریک در کهکشان را با مدل‌های جدید انفجار بزرگ ترکیب کنیم، می‌توان فهمید که در صورت تایید تونل‌های فضا- زمان قطعا کهکشان ما نیز دارای یک تونل فضا- زمان بزرگ بوده و شاید به اندازه کل کهکشان باشد. دانشمندان معتقدند که اگرچه احتمال سفر از طریق کرم‌چاله‌ها و شکستن فاصله‌های زمان و مکان بطور نظری امکان‌پذیر است، اما قطعا اطلاعات کنونی ما نسبت به این اشیاء ناشناخته فضایی بسیار محدود است. این پژوهش در مجله Annals of Physics منتشر شده است. منبع...

بیشتر بخوانید
قبل از بیگ بنگ چه چیزی وجود داشت؟
دی۲۴

قبل از بیگ بنگ چه چیزی وجود داشت؟

اخترشناسان کاملأ مطمئن هستند که چه اتفاقی پس از بیگ بنگ رخ داد، اما قبل از آن، چه چیزی وجود داشت؟ نظریه های پیشرو در مورد عللِ بیگ بنگ کدام است؟ حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال پیش، جهان با یک انفجار ناگهانی آغاز شد، و همه ی ما را به این مهمانی بزرگ کیهانی دعوت کرد. اما قبل از آن چه اتفاقی افتاد؟                     (بیگ بنگ، فضا – زمان و سیر تحولی کیهان در ۱۳٫۸ میلیارد سال)   _بنا بر این گزارش، معمولأ داستانِ جهان را با بیگ بنگ آغاز می کنیم و سپس در مورد اتفاقی که پس از آن رخ داد صحبت می کنیم. به طور مشابه و کاملأ مخالف با دیدگاه اخترشناسان از جهان، بیشترین میزانی که می توانیم به گذشته برگردیم تابش پس زمینه ی کیهانی است که حدود ۳۸۰ هزار سال پس از بیگ بنگ رخ داده است. قبل از آن نمی توانیم امیدوار باشیم که چیزی را مشاهده کنیم زیرا جهان به حدی داغ و متراکم بود که چندان شفاف نبود، مثل سوپ نخود، سوپ خوشمزه ای که انرژی بالایی را مصرف می کند. در شیوه ی زندگیِ نارضایتبخش، احمقانه و زمینیِ مان در واقع نمی توانیم مبدأ جهان را در زمان و فضایی که در آن قرار داریم مشاهده کنیم. لعنت به فضا و زمان … خوشبختانه، گونه های متفکر به ایده هایی دست یافته اند و بخشی از آنها دیوانه کننده است و بخش دیگری نیز از ذهنِ منعطفی برخوردار می باشند. اولین ایده این است که جهان با یک نوسان کوانتومی آغاز شد و تا امروز نیز تورم یافته، چیزی که با ظرافت کامل در طول زمان انبساط پیدا می کند و محصول جانبیِ تصادفی اش وجود ما می باشد. ایده ی جایگزین این است که جهان ما در یک سیاهچاله از جهانی قدیمی تر آغاز شده است؛ در مورد این مسئله فکر کنید و اجازه دهید مغزتان به جوش و خروش بیاید. کیهان پیش از این وجود داشت و این جهان متعلق به ما نبود، سپس این جهان به یک سیاهچاله تبدیل شد و ما و همه چیزهایی که در اطرافمان هست از آن سیاهچاله تشکیل شدند. در اینجا ایده ی دیگری مطرح می شود، ذراتی را مشاهده می کنیم که در جهان ما بوجود می آیند، چه می شد اگر پس از زمانی طولانی، ذراتِ کل جهان در یک زمان بوجود می آمدند. به طور جدی … این زمان بسیار طولانی است، همراه با تعداد زیادی جهانِ «تقریبی» که هنوز می توانند وجود داشته باشند. اخیرأ، گروه بایسپ۲ شواهدی از تورم اولیه جهان را مشاهده کردند. همانند هرگونه ادعایی از گرانش، نتیجه به شدت مورد بحث و چالش قرار گرفته است. اگر ایده ی تورم کیهانی درست باشد، این امکان وجود...

بیشتر بخوانید
کشف سیاهچاله‌های غول‌پیکر در قلب دو کهکشان
دی۲۲

کشف سیاهچاله‌های غول‌پیکر در قلب دو کهکشان

اخترشناسان با استفاده از تصاویر تهیه شده توسط تلسکوپ NuSTAR ناسا از دو کهکشان در حال ادغام، سیاهچاله‌های غول‌پیکری را در قلب هر دو کهکشان رصد کردند. آرایه تلسکوپ طیف‌سنج هسته‌ای (NuSTAR) تصویری از دو کهکشان در حال ادغام موسوم به Arp299 در فاصله 134 میلیون سال نوری تهیه کرده است. در این تصویر، سیاهچاله‌های غول‌پیکری در قلب دو کهکشان در حال ادغام مشاهده می‌شود. سیاهچاله کهکشان سمت راست از لحاظ گازی بسیار فعال است، درحالیکه سیاهچاله کهکشان سمت چپ در زیر گرد و غبار و گاز پنهان شده است. تلسکوپ NuSTAR نخستین تلسکوپی است که موفق به تعیین محل دقیق منشأ پرتوهای ایکس بسیار پرقدرت از کهکشان‌های درحال ادغام Arp299 شده است. نتایج این کشف می‌تواند به دانشمندان برای درک بهتر فرآیند ادغام کهکشان‌ها کمک کرده و گام مهمی برای درک نحوه تکامل کهکشان‌ها باشد. نتایج این تحقیق در مجله Astrophysical منتشر شد. منبع...

بیشتر بخوانید